ΑρχικήΕπικοινωνίαΠρόσβασηΣυχνές ΕρωτήσειςΠεριεχόμενα
Επιλογές για ΑΜΕΑ:Enlarge fontsReduce fonts
ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ
ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ
ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ
Ιστορικό
Παραστάσεις
Τεχνική Περιγραφή
Αστροπύλη
1001 Λέξεις
Το Θέμα του Μήνα
Ο Άνθρωπος και το Σύμπαν
Αστρονομικά Links
Συνεργασίες
Νέα
ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Ε&Τ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Σύνθετη αναζήτηση
  ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ
ΨΗΦΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
ΑΣΤΡΟΠΥΛΗ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Valid HTML 4.01 Transitional
ΝέαΗμερολόγιοΠρόγραμμα ΠροβολώνΕνημερωτικό ΔελτίοΔ. Τύπου
 
ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟΑστροπύληΟ Άνθρωπος και το ΣύμπανΣτα μονοπάτια των άστρωνΑστρογένεση
Στη γειτονιά της γης
Τα παιδιά του ήλιου
Στα μονοπάτια των άστρων
Το άστρο της ημέρας
Η Λάμψη των Αστρων
Μεσογαλαξιακά Νεφελώματα
Αστρογένεση
Αστρικά Σμήνη
Η Εξέλιξη των Αστρων
Κόκκινοι Γίγαντες και Ασπροι Νάνοι
Σουπερνόβα και Πάλσαρ
Μαύρες Τρύπες
Η εξέλιξη του σύμπαντος
ΑστρογένεσηPrint

Στον αστερισμό του Ωρίωνα βρίσκεται κι ένα άλλο είδος νεφελώματος που λόγω του σχήματός του ονομάζεται σκοτεινό νεφέλωμα "Κεφαλής Αλόγου". Η μεσοαστρική σκόνη στο νεφέλωμα αυτό είναι ιδιαίτερα πυκνή, μια και μπορεί και κρύβει το διάπλετα φωτισμένο φόντο τ` ουρανού. Η διάμετρος της "Κεφαλής Αλόγου" είναι ένα περίπου έτος φωτός, ενώ η απόστασή του από μας φτάνει τα 1.200 έτη φωτός. Το φωτεινό νεφέλωμα, μπροστά από το οποίο βρίσκεται η σκοτεινή "Κεφαλή Αλόγου", φωτίζεται από το άστρο Σίγμα Ωρίωνα, το οποίο ερεθίζει το αέριο υδρογόνο κάνοντάς το να λάμπει μ` ένα κοκκινωπό χρώμα.

Χίλια πεντακόσια έτη φωτός μακριά από τη Γη στον ίδιο αστερισμό του Ωρίωνα, βρίσκεται ένα ακόμη νεφέλωμα αερίων και σκόνης. Είναι το Μεγάλο Νεφέλωμα του Ωρίωνα, το σμαράγδι πάνω στο σπαθί του αρχαίου κυνηγού. Τα μεγάλα τηλεσκόπια μας αποκαλύπτουν μία πραγματικά πολύπλοκη εικόνα: ρεύματα και πίδακες από φωτεινά, πολύχρωμα, αεριώδη σύννεφα που ξεπετάγονται προς όλες τις κατευθύνσεις. Εδώ κι εκεί η λαμπρή αυτή εικόνα σκιάζεται και κρύβεται από μαύρες λωρίδες χωρίς φως και από σκοτεινά σφαιρίδια αερίων που μοιάζουν με απύθμενα κοσμικά πηγάδια. Οι σύγχρονοι αστρονόμοι και αστροφυσικοί ανακάλυψαν εδώ ένα πλήρες αστροφυσικό εργαστήρι.

Γιατί το εσωτερικό των νεφελωμάτων αποτελεί περιοχές μέσα στις οποίες γεννιούνται τ` άστρα με μια πολύχρονη και αρκετά πολύπλοκη διαδικασία. Κάτω από ορισμένες συνθήκες ένα τέτοιο νεφέλωμα με διάμετρο πολλών ετών φωτός διασπάται, με αποτέλεσμα μια ή περισσότερες από τις περιοχές αυτές να αρχίσουν μιαν αργή αλλά σταθερή συστολή κάτω από τη δύναμη της βαρύτητας των υλικών, από τα οποία αποτελείται. Μετά από την πάροδο μερικών εκατομμυρίων ετών η θερμοκρασία στο κέντρο του αρχίζει σταδιακά να αυξάνεται, εκπέμποντας τεράστιες ποσότητες υπέρυθρης ενέργειας που δεν μπορεί να καταγραφεί από εξωτερικούς παρατηρητές.

Όταν η θερμοκρασία αυτή φτάσει τα δέκα εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου αρχίζουν οι πυρηνικές αντιδράσεις που μετατρέπουν το υδρογόνο σε ήλιο σηματοδοτώντας έτσι τη γένεση ενός νέου άστρου. Αέρια υλικά που προσελκύονται από την περιφέρεια στριφογυρίζουν με τεράστιες ταχύτητες γύρω από το νεογέννητο άστρο σχηματίζοντας μια τεράστια δίνη υπερθερμασμένων υλικών. Από τους πόλους του περιστρεφόμενου δίσκου ξεπετάγονται τεράστιοι πίδακες υλικών, πάνω και κάτω από το δίσκο, σαν τεράστια εκρηγνυόμενα ηφαίστεια. Οι πίδακες αυτοί χτυπούν με δύναμη το περιβάλλον νέφος αερίων και σκόνης, δημιουργώντας έτσι μερικές ιδιαίτερα θερμές εστίες υλικών.

Με την πάροδο του χρόνου ο δίσκος των υλικών συμπυκνώνεται σχηματίζοντας μικρότερα σώματα, τα οποία μετατρέπονται σε πλανήτες και δορυφόρους. Η ακτινοβολία του νέου άστρου σαν μανιασμένος άνεμος εκσφενδονίζει σιγά-σιγά τα υπολειπόμενα υλικά του δίσκου αφήνοντας πίσω τους πλανήτες να περιφέρονται γύρω από το άστρο τους.

Μερικές φωτογραφίες που πήραμε από το Χάμπολ μας δείχνουν μια λεπτομερέστατη περιοχή του Νεφελώματος στον Ωρίωνα με διάμετρο 2,5 ετών φωτός, καθώς επίσης και διάφορα πρωτοάστρα στα
πρώτα στάδια της γένεσής τους. Η προσεκτική επιθεώρηση των φωτογραφιών μας έχει αποκαλύψει πάνω από 150 αέριους δίσκους υλικών που κρύβουν μέσα τους, σαν κοσμικά κουκούλια, τα έμβρυα νέων άστρων. Η ύπαρξη τόσο πολλών πρωτοάστρων με πρωτοπλανητικούς δίσκους υλικών αυξάνουν θεαματικά τις πιθανότητες ύπαρξης και άλλων πλανητικών συστημάτων στο Σύμπαν, αφού φαίνεται να επιβεβαιώνεται πλέον η υπόθεσή μας ότι η δημιουργία πλανητών γύρω από ένα άστρο είναι μια φυσιολογική και συνηθισμένη διαδικασία.

Οι φωτογραφίες απ` το Νεφέλωμα του Ωρίωνα μας αποκαλύπτουν επίσης τους ενεργούς πίδακες υλικών που εκτινάσσονται από τα νεογέννητα άστρα και οι οποίοι προβλέπονταν στα θεωρητικά μας μοντέλα. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις οι φωτογραφίες μάς επιτρέπουν να υπολογίσουμε ακόμη και την ταχύτητα, με την οποία εκτοξεύονται τα υλικά των πιδάκων αυτών. Μετά τη γένεσή του λοιπόν ένα άστρο συνεχίζει να μετατρέπει το υδρογόνο του σε ήλιο στις θερμοπυρηνικές αντιδράσεις που εκτελούνται στο κέντρο του με τον ίδιο άλλωστε τρόπο, με τον οποίο συμπεριφέρεται και ο Ήλιος μας.

Έτσι η σύγχρονη αστροφυσική άποψη αναγνωρίζει σήμερα τέσσερα στάδια στη διαδικασία γέννησης των άστρων: Στο πρώτο στάδιο έχουμε τη δημιουργία ενός αργά περιστρεφόμενου βασικού πυρήνα στο εσωτερικό ενός μοριακού νέφους. Στο δεύτερο στάδιο ο πυρήνας αυτός καταρρέει σχηματίζοντας ένα πρωτοάστρο με ένα δίσκο υλικών γύρω του, τα οποία περιβάλλονται από ένα καταρρέον πέπλο αερίων και σκόνης. Στο τρίτο στάδιο έχουμε την απαρχή των πρώτων θερμοπυρηνικών αντιδράσεων και τη δημιουργία δευτέριου (βαρύ υδρογόνο) και ενέργειας. H ενέργεια αυτή τροφοδοτεί την εκπομπή ενός αστρικού ανέμου, ο οποίος τελικά σχηματίζει πίδακες υλικών που εκτοξεύονται από τους πόλους περιστροφής του πρωτοάστρου. Στο τελευταίο στάδιο ο αστρικός άνεμος γενικεύεται προς όλες τις κατευθύνσεις, απομακρύνοντας σιγά-σιγά τα υπολείμματα του νεφελώματος που σχημάτισε το νεογέννητο άστρο.

ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ © 2007Λ. Συγγρού 387 - 175 64 Π.ΦΑΛΗΡΟ - Τηλ: 210 9469600 - Fax:210 9417372 - Email:admin@eugenfound.edu.grΌροι ΧρήσηςΔικαιώματα