ΑρχικήΕπικοινωνίαΠρόσβασηΣυχνές ΕρωτήσειςΠεριεχόμενα
Επιλογές για ΑΜΕΑ:Enlarge fontsReduce fonts
ΤΟ ΙΔΡΥΜΑ
ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ
ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ
Ιστορικό
Παραστάσεις
Τεχνική Περιγραφή
Αστροπύλη
1001 Λέξεις
Το Θέμα του Μήνα
Ο Άνθρωπος και το Σύμπαν
Αστρονομικά Links
Συνεργασίες
Νέα
ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Ε&Τ
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
Σύνθετη αναζήτηση
  ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΣΥΛΛΟΓΕΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ
ΨΗΦΙΑΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
ΑΣΤΡΟΠΥΛΗ
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Valid HTML 4.01 Transitional
ΝέαΗμερολόγιοΠρόγραμμα ΠροβολώνΕνημερωτικό ΔελτίοΔ. Τύπου
 
ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟΑστροπύληΟ Άνθρωπος και το ΣύμπανΣτα μονοπάτια των άστρωνΚόκκινοι Γίγαντες και Ασπροι Νάνοι
Στη γειτονιά της γης
Τα παιδιά του ήλιου
Στα μονοπάτια των άστρων
Το άστρο της ημέρας
Η Λάμψη των Αστρων
Μεσογαλαξιακά Νεφελώματα
Αστρογένεση
Αστρικά Σμήνη
Η Εξέλιξη των Αστρων
Κόκκινοι Γίγαντες και Ασπροι Νάνοι
Σουπερνόβα και Πάλσαρ
Μαύρες Τρύπες
Η εξέλιξη του σύμπαντος
Κόκκινοι Γίγαντες και Ασπροι ΝάνοιPrint

Στο χειμωνιάτικο ουρανό ο αστερισμός του Ωρίωνα είναι ο αδιαφιλονίκητος κυρίαρχος, με μερικά από τα πιο λαμπρά άστρα του ουρανού. Το κοκκινωπό άστρο που σημειώνει έναν από τους ώμους του μυθικού αυτού ήρωα, ονομάζεται Μπετελγκέζ και είναι το 11ο σε λαμπρότητα άστρο του ουρανού. Το φως του χρειάζεται 520 χρόνια, για να φτάσει μέχρι τη Γη, βρίσκεται δηλαδή σε απόσταση 520 ετών φωτός από εμάς. Η μικρή του, σχετικά επιφανειακή, θερμοκρασία των 3.000 βαθμών του δίνει ένα κοκκινωπό χρώμα, ενώ ο όγκος του είναι 500 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερος από του Ήλιου, που σημαίνει ότι αν βρισκόταν στη θέση του Ήλιου, οι τρεις πρώτοι πλανήτες, μαζί και η Γη μας, θα περιφέρονταν στο εσωτερικό του.

Αν και ο Μπετελγκέζ βρίσκεται στα τελευταία στάδια της ζωής του, λόγω του μεγάλου του όγκου εκπέμπει τη φωτεινότητα 12.000 Ήλιων. Ο Μπετελγκέζ δηλαδή είναι ένας Κόκκινος Γίγαντας. Για κάθε άλλωστε άστρο που ζει στο Σύμπαν το στάδιο του Κόκκινου Γίγαντα αποτελεί το προτελευταίο κεφάλαιο της ζωής του. Σ` αυτό το στάδιο ένα άστρο βρίσκεται στον προθάλαμο του θανάτου του. Ενός θανάτου που θ` αφήσει πίσω του ένα από τρία μόνο πιθανά "λείψανα" ανάλογα με τη μάζα που έχει κάθε άστρο. Oταν ένα άστρο με λιγότερα υλικά από τέσσερις ηλιακές μάζες γίνει Κόκκινος Γίγαντας, μπαίνει σε μία περίοδο αστάθειας. Η βαρυτική του δύναμη δεν είναι ικανή να συγκρατήσει τα εξωτερικά του στρώματα, τα οποία αποχωρίζονται σιγά-σιγά και διαφεύγουν στο διάστημα. Τα αέρια αυτά στρώματα περιλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της αρχικής μάζας ενός άστρου και αποχωρώντας, σχηματίζουν ένα διαστελλόμενο κέλυφος, το οποίο στα τηλεσκόπιά μας φαίνεται σαν ένας δακτύλιος αερίων. Οι αστρονόμοι των περασμένων αιώνων με τα μικρά τους τηλεσκόπια νόμιζαν ότι τα αντικείμενα αυτά έμοιαζαν με πλανήτες γι` αυτό και τα ονόμασαν πλανητικά νεφελώματα.

Τα διαστελλόμενα αέρια των πλανητικών νεφελωμάτων περιλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της αρχικής μάζας ενός άστρου και, καθώς αποχωρίζονται απ` αυτό, αφήνουν πίσω τους, αποκαλύπτοντάς τον συγχρόνως, το γυμνό υπερθερμασμένο πυρήνα του. Αντικρίζουμε δηλαδή το "πτώμα" του αρχικού άστρου, που έχει φτάσει πια στο τέλος του. Το αρχικό μας δηλαδή άστρο έχει μετατραπεί σ` έναν άσπρο νάνο που εκπέμπει τεράστιες ποσότητες υπεριώδους ακτινοβολίας και έχει επιφανειακή θερμοκρασία 100.000 βαθμών Κελσίου. Η μεγάλη όμως αυτή θερμότητα οφείλεται στην τρομαχτική συμπίεση των υλικών του που έχουν περιοριστεί σε μία σφαίρα με το μέγεθος της Γης μας. Τα διαστελλόμενα αέρια του κελύφους που περιβάλλει τον άσπρο νάνο "ερεθίζονται" από την υπεριώδη ακτινοβολία του και λάμπουν.

Χίλια μόνο πλανητικά νεφελώματα έχουν ανακαλυφτεί μέχρι τώρα, γιατί η διάρκεια της ζωής τους είναι σχετικά μικρή. Μέσα σε 50.000 χρόνια τα αέρια αυτά διασκορπίζονται στο διάστημα, παύουν να "ερεθίζονται" από τον κεντρικό τους άσπρο νάνο και δεν φαίνονται πια από τα τηλεσκόπιά μας. Το μεγαλύτερο και πλησιέστερο σε μας πλανητικό νεφέλωμα βρίσκεται στον αστερισμό του Υδροχόου και έχει διάμετρο δύο ετών φωτός. Στο κέντρο του νεφελώματος, βρίσκεται ο πυκνότατος, υπερθερμασμένος πυρήνας του που ακτινοβολεί ένα έντονο γαλαζόλευκο φως από μία επιφάνεια 16.000 φορές μικρότερη από την αρχική του. Δισεκατομμύρια όμως χρόνια αργότερα, ο άσπρος νάνος θα πάψει σιγά-σιγά να ακτινοβολεί, μετατρεπόμενος σ` έναν κρυστάλλινο, άψυχο, μαύρο νάνο.

ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ © 2007Λ. Συγγρού 387 - 175 64 Π.ΦΑΛΗΡΟ - Τηλ: 210 9469600 - Fax:210 9417372 - Email:admin@eugenfound.edu.grΌροι ΧρήσηςΔικαιώματα